LocalFeatured

Muestra di incapacidad di goberna AVP-FUTURO kier Rijkswet HOFA y e peliger pa nos Statuto y Autonomia

Edgar Vrolijk 1

E debate riba e Rijkswet HOFA a trasende e plano financiero pa drenta den un discusion profundo riba e base legal di nos Status Aparte: e Statuto di Reino. Parlamentario Edgar Vrolijk a presenta un analisis detaya riba con e ley aki por cambia e relacion entre Aruba y Hulanda pa semper, advertiendo riba e peliger di e asina yama “asuntonan di Reino”.

Statuto di Reino: Kico ta asuntonan autonomo?

Segun Vrolijk, e Statuto di Reino (Articulo 3, inciso 1) ta masha cla den su definicion. E ta contene un lista limita di topiconan cu ta wordo considera “asunto di Reino”, manera:

  • Relacionnan exterior.
  • Nacionalidad Hulandes (paspoort).
  • Defensa.

Tur otro asunto, manera Enseñansa y Finansa, ta asuntonan autonomo. Esaki ta nifica cu cada pais (Aruba, Corsou y Sint Maarten) tin e derecho sagrado pa goberna nan mes y e Parlamento local ta esun cu tin e ultimo palabra y e control riba su Gobierno.

E orígen: Un negociacion bou di presion

E caminda pa HOFA no a cuminsa pa boluntad propio, sino den e momentonan mas dificil di e pandemia na 2020. Vrolijk a splica cu Hulanda a uza e necesidad di ayudo financiero como un instrument pa impone leynan di Reino. Esaki ta un mal echo di Hulanda con ta trata Aruba den Reino Hulandes.

E parlamentario a recorda cu e mesun Conseho di Estado (Raad van State) na 2020 a critica e forma con Hulanda tabata kier impone e leynan aki sin sigui e proceduranan corecto. “Hulanda a actua di mala fe ora nan a pone Aruba scoge entre firma e ley aki of paga un tasa di interes castigador di 6.9%,” Vrolijk a enfatisa. Hopi biaha nos no mester lubida e echonan cu a tuma luga door di Hulanda cu awe Aruba ta para unda cu e ta door di un momento critico di Pandemia cu a dal mundo henter.

Articulo 38 y e entrega di control

E punto di mas preocupacion juridico ta e uzo di Articulo 38, inciso 2 di Statuto. E articulo aki ta habri e porta pa dos pais acorda pa converti un asunto autonomo (finansa) den un “asunto di Reino”. Na momento cu Aruba entrega esaki ta significa cu e minister di finansas actual no por maneha su finansas debidamente, esaki ta un berguensa nacional.

Segun Vrolijk, e proceso aki tin e siguiente implicacionnan:

  1. Falta di ‘Overlap’ Sano: E conversion aki mester ta un decision mutuo y den un ambiente di cooperacion, no un condicion impone bou di presion financiero.
  2. Perdida di Soberania: Si HOFA wordo firma den su forma actual, Aruba ta entrega control structural riba su mesun placa. Esaki ta nifica cu decisionnan clave riba presupuesto y gasto publico lo no ta solamente den man di nos representantenan na Aruba mas. Esaki ta significa cu Aruba no por dicidi pa su propio desaroyonan y proyectonan local.

E decision cu Parlamento mester tuma awor lo resona pa hopi decada, determinando si Aruba ta keda un pais autonomo den Reino of si e ta retrocede den su nivel di soberania y cu e ta perde su poder pa e por dicidi riba su mes y pa su mes

Related posts

Pronostico di tempo dialuna 08 di september 2025

EA News Author

Un anochi di talentonan di academia di musica zion na iglesia ‘Nos Cunucu’

EA News Author

Minister Mervin Wyatt Ras: Famia ta e pilar di un fundeshi fuerte pa nos muchanan

EA News Author

Leave a Comment

Whatsapp Message